Xuất Khẩu Rau Quả Sang Mỹ Tăng 66% Trong Quý I

Mỹ đẩy mạnh nhập khẩu rau quả Việt: Tín hiệu tích cực giữa bối cảnh xuất khẩu giảm chung

Theo số liệu mới nhất từ Tổng cục Hải quan, quý I/2025 ghi nhận một diễn biến bất ngờ trong hoạt động xuất khẩu rau quả: Mỹ đã chi 111 triệu USD (gần 2.900 tỷ đồng) để nhập khẩu rau quả từ Việt Nam, tăng 66% so với cùng kỳ năm trước.

Đây là tín hiệu tích cực trong bối cảnh tổng kim ngạch xuất khẩu rau quả của Việt Nam trong ba tháng đầu năm chỉ đạt 1,16 tỷ USD, giảm 9,2% so với cùng kỳ. Nguyên nhân chính là sự sụt giảm mạnh từ thị trường truyền thống như Trung Quốc, vốn đang áp dụng các chính sách kiểm dịch ngặt nghèo hơn.

Trong bức tranh tổng thể đang có nhiều biến động, Mỹ nổi lên như một thị trường tiềm năng và ổn định cho ngành nông sản Việt, đặc biệt trong bối cảnh người tiêu dùng tại đây ngày càng đánh giá cao chất lượng và uy tín của nông sản Việt Nam.

Trung Quốc giảm nhập, Mỹ tăng cường: Sự dịch chuyển chiến lược trong thị trường rau quả

Trong khi xuất khẩu sang Trung Quốc – thị trường lớn nhất của rau quả Việt – chỉ đạt hơn 521 triệu USD và giảm 27,4% so với cùng kỳ, Mỹ lại cho thấy xu hướng ngược lại.

Trung Quốc hiện đang siết chặt kiểm dịch, đặc biệt với các mặt hàng như sầu riêng, áp dụng các quy định mới như kiểm tra "vàng O". Cùng với đó, chi phí logistics và vận chuyển tăng cao khiến nhiều đơn hàng bị gián đoạn, ảnh hưởng đến toàn bộ chuỗi cung ứng.

Ngược lại, thị trường Mỹ ghi nhận tốc độ tăng trưởng nhanh chóng, không chỉ do nhu cầu tăng cao mà còn bởi sự đánh giá cao đối với chất lượng nông sản Việt. Người tiêu dùng Mỹ, theo chuyên gia, đang ngày càng ưu tiên các sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm và có dấu hiệu sinh thái rõ nét.

Lý giải đà tăng trưởng từ thị trường Mỹ

1. Người tiêu dùng Mỹ thay đổi xu hướng lựa chọn nông sản

Theo ông Đặng Phúc Nguyên – Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam – một trong những lý do chính giúp rau quả Việt tăng trưởng mạnh ở Mỹ là sự cải thiện về chất lượng và hình ảnh thương hiệu.

Cụ thể, các doanh nghiệp Việt Nam đã bắt đầu chú trọng hơn đến quy trình truy xuất nguồn gốc, kiểm soát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, và tiêu chuẩn GlobalG.A.P., giúp sản phẩm nông nghiệp đáp ứng tốt hơn các yêu cầu từ các thị trường khó tính như Mỹ và EU.

Thêm vào đó, xu hướng ăn sạch – sống xanh tại Mỹ đang bùng nổ, khiến các mặt hàng như dừa tươi, thanh long, bưởi, chanh leo… ngày càng được ưa chuộng.

2. Cán cân thương mại Mỹ - Việt vẫn có lợi thế xuất khẩu

Dù Mỹ vừa công bố kế hoạch áp thuế đối ứng cao tới 46% với nhiều mặt hàng nhập khẩu, nhưng rau quả Việt nhiều khả năng không bị ảnh hưởng, ít nhất trong thời gian ngắn sắp tới.

Lý do là bởi Mỹ hiện vẫn nhập siêu nông sản từ Việt Nam. Trong năm 2024, Mỹ nhập từ Việt Nam 360 triệu USD rau quả nhưng xuất ngược lại tới 540 triệu USD. Riêng quý I/2025, kim ngạch nhập khẩu rau quả từ Mỹ vào Việt Nam là 160 triệu USD. Điều này tạo nên sự cân bằng tương đối và giúp rau quả Việt tránh được những cú sốc chính sách bất lợi.

Thách thức còn tồn tại: Tỷ lệ chế biến sâu còn thấp

Dù có nhiều tín hiệu tích cực, song ngành rau quả Việt Nam vẫn đang đối mặt với một thách thức lớn: tỷ lệ chế biến sâu còn thấp.

Nhiều chuyên gia cảnh báo rằng nếu không gia tăng tỷ lệ sản phẩm chế biến, Việt Nam sẽ khó duy trì được đà tăng trưởng tại các thị trường đòi hỏi tiêu chuẩn cao như EU, Mỹ và Hàn Quốc – nơi nhu cầu thực phẩm chế biến luôn ở mức lớn, do đặc thù thị trường tiêu dùng.

Việc xuất khẩu nông sản tươi sống hiện vẫn chiếm tỷ trọng lớn, tiềm ẩn nhiều rủi ro như hư hỏng, chi phí bảo quản cao, và phụ thuộc vào thời tiết – yếu tố rất khó kiểm soát. Ngoài ra, sản phẩm tươi sống thường giá trị gia tăng thấp, gây khó khăn cho doanh nghiệp trong việc tối ưu lợi nhuận.